Agressie kan schadelijk zijn voor zowel jezelf als voor mensen om je heen. Het is belangrijk om het agressieve gedrag aan te pakken, zodat je een gezonde en veilige omgeving kan creëren. Een effectieve methoden voor het beheersen van agressief gedrag is het 12-stappenplan. Op deze pagina lees je wat het 12-stappenplan inhoudt, maar ook wat het voor jou kan betekenen. Daarnaast verkennen we de fasen van dit plan en hoe het kan bijdragen aan het beheersen van agressief gedrag.

Wat is het 12-stappenplan tegen agressie?
Het 12-stappenplan tegen agressie is geïnspireerd door het 12-stappenmodel dat wordt gebruikt voor verslavingsbehandeling, maar is specifiek gericht op het beheersen van agressie. Het uitgangspunt van het 12-stappenplan is dat u zelf verantwoordelijk bent voor uw gedrag, omdat u de enige bent die hier iets aan kan veranderen (Van Dam et al, 2015). Het plan bestaat uit 12 stappen die stapsgewijs helpen bij het beheersen van agressief gedrag. De nadruk ligt vooral op zelfreflectie, het erkennen en aanvaarden van het probleem en het zoeken naar manieren om met emoties om te gaan zonder agressie.
Er is geen vast tijdslimiet verbonden aan elke stap. Je kunt ervoor kiezen om alles in één dag te doen, of je kunt elke dag één stap uitvoeren, afhankelijk wat voor jou het beste aanvoelt. Het is dus belangrijk om in je eigen tempo te werken en de tijd te nemen die je nodig hebt. Het proces wat je gaat doorlopen is persoonlijk, neem daarom de tijd om alles goed te begrijpen en toe te passen.

De fasen van het 12-stappenplan
Stap 1: Eerlijkheid
De eerste stap is het eerlijk zijn naar jezelf en toegeven dat je een probleem met agressie hebt. Het erkennen dat je een agressie probleem hebt kan moeilijk zijn. Het vraagt ten slotte lef om eerlijk te zijn over agressie. Over de ernst van het gedrag en hoe de schade die het aanbrengt aan jezelf en anderen.
Dit moet eerlijk onder ogen gezien worden om een stap verder te komen. Er is een probleem en dit kan ik niet alleen oplossen. Eerlijk zijn tegenover jezelf is stap 1.
Opdracht: Schrijf een korte reflectie over een moment waarop je agressief hebt gereageerd. Wat voelde je op dat moment? Wat waren de gevolgen?
Stap 2: Hoop
Vanuit stap 1 heb je meegekregen dat je dit probleem niet alleen kunt oplossen. Daarom gaat stap 2 over de hulp die je kan krijgen van anderen om het probleem op te lossen.
Gelukkig zijn er verschillende hulpbronnen waar je gebruik van kan maken. Sommige mensen zoeken de hulp in het geloof en andere mensen zoeken dat in het contact met andere mensen.
Opdracht: Zoek een betrouwbaar persoon en bespreek een situatie waarin je agressief reageerde. Vraag hoe zij dit hebben ervaren en wat jij toch anders had kunnen doen? Schrijf dit op.
Stap 3: Vertrouwen
Hulp aanvaarden bij het beheersen van agressie is lastig, omdat trots en het idee alles zelf te moeten doen in de weg kunnen staan. Het is belangrijk om deze overtuigingen los te laten en te realiseren dat je het niet alleen hoeft te doen. Maar we moeten leren vertrouwen op anderen.
Probeer allereerst met een open houding hulp te accepteren en sta open voor nieuwe inzichten, ook als ze onwennig voelen. Je kunt van iedereen leren.
Veranderen is moeilijk en gaat in kleine stappen. Neem niet te veel hooi op je vork, want grote stappen kunnen snel mislukken.
Opdracht: Schrijf kort op wanneer je boos of gefrustreerd was. Wat was de oorzaak en hoe heb je gereageerd?
Stap 4: Moed
In deze stap kijk je eerlijk naar je leven en naar je eigen aandeel in wat er is misgegaan. Het is belangrijk om verantwoordelijkheid te nemen zonder jezelf te verdedigen of anderen de schuld te geven. Je kunt je omgeving of anderen niet veranderen, maar wel hoe je er zelf mee omgaat.
Deze stap vraagt om moed, maar je staat er niet alleen voor. Door te leren van anderen en ook je positieve ervaringen te erkennen, krijg je hoop voor de toekomst. Doordat je hiermee aan de slag gaat, laat je al zien dat je bereid bent te groeien en verandering in je leven te brengen.
Opdracht: Maak een lijst van drie mensen die mogelijk last hebben gehad van jouw agressie. Bedenk een manier om je verantwoordelijkheid te tonen, zoals een gesprek, een brief of positieve actie.
Stap 5: Betrouwbaarheid
In deze stap erken je wat je verkeerd hebt gedaan en praat je erover met mensen die je vertrouwt. Dit zorgt ervoor dat je je gedachte op een rij kan zetten en dat je jezelf beter leert begrijpen. Door met een open blik ernaar te kijken, krijg je een realistischer beeld van jezelf en maak je ruimte voor verandering. Anderen kunnen je steunen en inzichten geven, net zoals jij bij hen kan doen. Delen zorgt voor verbondenheid en zorgt voor groei.
Opdracht: Neem een situatie waarin je je niet goed hebt gedragen. Schrijf deze situatie op en omschrijf hoe je je toen voelde. Deel dit met iemand die je vertrouwt en bespreek samen je gevoelens en gedachten over wat er gebeurde. Vraag om inzichten en kijk of je nieuwe dingen over jezelf ontdekt.
Stap 6: Bereidwilligheid
In deze stap kijk je eerlijk naar jezelf en naar je eigen karakter. Dit betekent werken aan je minder sterke kanten en hoe je hier beter mee om kunt gaan. Verandering is niet makkelijk, maar door inzicht in jezelf te krijgen, kun je groeien.
Opdracht: Neem een paar minuten om over een situatie na te denken waarbij je minder sterke kanten naar voren kwamen. Schrijf op wat je anders had kunnen doen en hoe je in de toekomst beter kunt reageren. Deel dit met iemand die je vertrouwt en bespreek wat je hebt geleerd.
Stap 7: Nederigheid
In deze stap erken je je fouten en werk je eraan om te veranderen. Dit gaat niet alleen over agressie, maar over alles wat in je leven niet goed is gegaan. Inzien dat je niet alles perfect weet, helpt minder te oordelen over anderen en je te richten op je eigen groei.
Opdracht: Denk na over een situatie waarin je een fout hebt gemaakt. Schrijf op wat je daarvan hebt geleerd en hoe je de situatie nu anders zou aanpakken.
Stap 8: Naastenliefde
In deze stap neem je verantwoordelijkheid voor de schade die je andere hebt aangericht. Het is belangrijk om de wil te hebben om het goed te maken, zonder het af te dwingen. Niet iedereen zal je meteen vertrouwen, maar door oprecht en betrouwbaar te zijn, kun je stap voor stap herstel opbouwen.
Opdracht: Denk na over iemand waaraan je schade hebt aangericht. Schrijf een brief (je hoeft hem niet te versturen) waarin je erkent wat je hebt gedaan en de schade die is ontstaan. Reflecteer op de stappen die je kunt nemen om het goed te maken. Bespreek dit met een vertrouwt persoon voor feedback.
Stap 9: Rechtvaardigheid
In deze stap neem je verantwoordelijkheid voor je gedrag en probeer je, waar mogelijk, de schade die je hebt veroorzaakt goed te maken. Dit kan door je excuses aan te bieden.
Soms is het niet mogelijk om het goed te maken. Het is belangrijk om goed te overleggen met iemand die je vertrouwt en te begrijpen dat het nemen van verantwoordelijkheid een belangrijke stap is. Ook als het resultaat niet altijd is wat je had gehoopt.
Opdracht: Denk na over een situatie waarbij je je excuses hebt aangeboden, maar het resultaat was niet wat je had gehoopt. Schrijf op hoe je je voelde, hoe je ermee om bent gegaan en wat je hebt geleerd.
Stap 10: Doorzettingsvermogen
In deze stap blijf je alert op je gedrag om terugval te voorkomen. Gedrag volhouden is lastig, vooral in periodes van stress of onzekerheid. Als je merkt dat je terugvalt in je oude gedrag, bespreek het dan met anderen die je vertrouwt. Fouten maken is normaal, maar erken ze en zoek voor een andere benadering. Leren van je eigen fouten helpt je om door te zetten.
Opdracht: Probeer routine te behouden en eerlijk naar jezelf te zijn. Als je merkt dat je een terugval hebt, schrijf op wat de reden is en hoe je ermee om bent gegaan. Vertel het tegen iemand die je vertrouwt, zodat diegene je kan helpen om je weer op het goede spoor te krijgen.
Stap 11: Reflectie
In deze stap maak je er een gewoonte van om na te denken over je leven. Je kijkt naar waar je nu staat en waar je naartoe wilt werken. Het kan soms iets rustiger zijn in je leven, maar probeer niet terug te vallen op oude spanning.
Reflecteer op hoe je je nu voelt. Dit door bijvoorbeeld meditatie of een gesprek met anderen. Het is waardevol om je ervaringen te delen met anderen.
Opdracht: Neem elke dag 10 minuten de tijd om even stil te staan bij je gevoelens en gedachten. Herinner jezelf eraan waar je nu staat in je leven en waar je naartoe bent aan het werken. Dit helpt je om je gedachten te ordenen en je richting te bepalen.
Stap 12: Dienstbaarheid
In deze stap gebruik je je ervaringen om anderen te helpen met hun agressieprobleem. Doordat je je eigen uitdagingen hebt overwonnen, kun je een voorbeeld zijn voor anderen. Door open te spreken over je ervaringen, bied je steun en help je anderen zich minder alleen te voelen.
Het helpen van anderen maakt je wijzer en gelukkiger.
Opdracht: Vind iemand in je omgeving die moeite ervaart met agressie regulatie. Deel hierbij een eigen situatie waarin je een moeilijke situatie hebt overwonnen. Bied je steun aan door te luisteren naar hun verhaal en wijsheid van jezelf te delen.

Meer informatie over het 12-stappenplan?
Wil je graag een uitgebreide uitleg over het 12-stappenplan? Dan kun je terecht op de website www.mannentegenagressie.nl. Daar vind je uitgebreide informatie over het programma. De website richt zich vooral op mannen met agressie, maar de informatie is bruikbaar voor iedere volwassene. Hier hoef je verder geen rekening mee te houden.
Piacquadio, A. (2020). Snijd Vrienden Bij Elkaar Die Handen Op Elkaar Stapelen [Fotografie]. Pexels. https://www.pexels.com/nl-nl/foto/snijd-vrienden-bij-elkaar-die-handen-op-elkaar-stapelen-3830752/
Pixabay. (2017). Plan, Doelstelling, Strategie [Fotografie]. Pixabay. https://pixabay.com/nl/photos/plan-doelstelling-strategie-doel-2372176/
Van Dam, A., Baselier, B., Bosse, W., Dingemans, B., Hermes, F., Verdult, J., & Verlegh, R. (2015). Mannen tegen agressie. https://d1wqtxts1xzle7.cloudfront.net/44379231/Mannen_tegen_agressie__12-stappenplan20160404-32277-w5rb95-libre.pdf?1459757978=&response-content-disposition=inline%3B+filename%3DMannen_tegen_agressie_12_stappenplan.pdf&Expires=1742740122&Signature=OyAzVGRAdkqKQ6i9~Hw8kxr9NabKSDWp7S~IdLy9ZUTKgkzZQ-aMdmwdxcprYQgviK8tOiLfyyMMcOFdzek5EoLhpuE42PL2fWZslE1Ual4vI2B8naWX1sIMd4FeCTEDMnBHj9jqqvGRQGLAwZoBX7ujIJMjrdcbHJuZSCzISAci2RDqke0uQNgaMsSDUpf~xsAGqjk5mIlBqMJzUj7JCZNk7K1hpoENzO8KGGRya2aF8EQaV~j1XxEpjk2Pc8EwY-dO~x7yUh2KeKSgtOy9vV5CitgL7gUYW3ql8b1m5cQa9kdgJD8sPtknD4HtMox57BGDsQZR9Uz7qdYhZVjFdg__&Key-Pair-Id=APKAJLOHF5GGSLRBV4ZA